शुक्रवार, २१ ऑगस्ट, २०१५

'महाराष्ट्रभूषण'

'महाराष्ट्रभूषण'
श्रीमंत शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरे - पु. ल. देशपांडे यांच्या "गणगोत" मधील बाबासाहेबांवरील लेखाला पुन्हा उजाळा-

मी त्या वेळी दिल्लीला सरकारी चाकरीत होतो. सुटीत मुंबईला आलो होतो. उत्तरेस कूच करण्यापूर्वी सोबतीला चार मराठी पुस्तके घ्यावीत म्हणून एका पुस्तकाच्या दुकानात शिरलो. केवळ योगायोगाने काउंटरवर पडलेल्या शिवचरित्राचा पहिला खंड हाती पडला. साऱ्या महाराष्ट्रातल्या शुभदेवतांना केलेल्या सुरुवातीच्या आवाहनानेच मनावरची धूळ झटकली. “सुदिन सुवेळ मी शिवराजाच्या जन्माचं व्याख्यान मांडलंय-आई, तू ऐकायला ये” ही तुळजाईला घातलेली हाक जिवाला चेतवून गेली. त्या शिवचरित्रातला ‘उदो उदो अंबे’चा जागर म्हणजे महाराष्ट्राचा पाना- दोन पानांत उभारलेला सांस्कृतिक इतिहास आहे. बळवंत मोरेश्वर पुरंदरे नामक कोण्या इतिहासकाराने लिहिलेल्या शिवचरित्राचा पहिला खंड वाचत मी काउंटरपाशीच खिळून राहिलो. ते दहाखंडी चरित्र विकत घेऊन मी निघालो. दिल्लीला पोचेपर्यंत अखंड चोवीस तासांच्या सफरीत ते दहाही खंड संपवले. आपण काही तरी अद््भुत अनुभवातून न्हाऊन बाहेर पडल्यासारखे वाटले. महाराष्ट्रात जन्माला आल्याच्या धन्यतेने मी फुलून निघालो होतो.

जगण्यासाठी महत्त्वाची गोष्ट मिळवावी लागते; ती म्हणजे जगण्याचे प्रयोजन. पुरंदऱ्यांना हे प्रयोजन वयाच्या सोळाव्या-सतराव्या वर्षीच गवसले. एका ड्रॉइंग मास्तराच्या बळवंत नावाच्या मुलाला शिवनेरीच्या शिवरायाने झपाटले. त्या झपाटल्या अवस्थेतच त्यांच्या जीवनाचा प्रवास चालू आहे, यापुढेही चालणार आहे. इतिहासाचा हा मोठा डोळस उपासक आहे, भक्त आहे; पण त्या भक्तिमार्गावर ज्ञानदीपाचा प्रकाश आहे. निराधार विधान करायचे नाहीत, अशी प्रतिज्ञा आहे. लिहिताना अखंड सावधपण आहे. उगीचच ‘शिवाजी’ म्हटल्यावर हाताचे आणि जिभेचे पट्टे फिरवणे नाही. त्यांच्या अंतःकरणातला कवी मोहोरबंद, गोंडेदार भाषा लिहितो; पण हातातला इतिहासाचा लगाम सुटत नाही, वर्तमानाच्या रिकिबीतून पाय निसटत नाही की नजर डळमळत नाही.

पुरंदरे इतिहासात सहजतेने डुबकी घेतात. माशाला पोहायची ऐट मिरवावी लागत नाही, तशी पुरंदऱ्यांना शिवभक्तीचा दर्शनी टिळा लावण्याची आवश्यकता भासत नाही. आणि म्हणून जाणत्या इतिहासकारांनी घालून दिलेले दंडक सांभाळून शिवचरित्र आणि त्या अनुषंगाने इतर इतिहासविषयक लिखाण सामान्यांपर्यंत अत्यंत सचित्र भाषेत पोहोचवण्याचे कार्य त्यांनी केले आहे. इतिहास संशोधन हे शास्त्र आहे याची त्यांना पक्की जाणीव आहे आणि म्हणूनच हा तरुण मोकळ्या मनाने सांगतो, की “माझ्या रचनेतल्या चुका दाखवा. पुढल्या आवृत्तीत दुरुस्त करीन. इतिहास ही माझी एकट्याची मिरास नाही. ते साऱ्यांचं धन आहे. त्यात कुठं हीण आलं असेल तर ते पाखडून फेकून द्यायला हवं! इथं वैयक्तिक अहंकार गुंतवण्याचं कारण नाही.” त्यांच्या शिवचरित्राच्या खास आवृत्तीच्या प्रकाशनाच्या दिवशी ते म्हणाले होते, “शिवाजीला मी माणूस मानतो, अवतार नव्हे. आजवर ठपका द्यावा, असा ह्या माणसाविरुद्ध सबळ पुरावा आढळला नाही. आढळला तर न लपवता तो शिवचरित्रात घालीन.” आणि म्हणूनच पुरंदरे ऐतिहासिक घटनांविषयी बोलताना कोणत्याही नाटकी अभिनिवेशाने बोलत नाहीत.

पुरंदऱ्यांची तपशिलांवरची पकड भलतीच कडक आहे. स्मरणशक्ती विलक्षण. त्यांच्याशी बोलताना-म्हणजे ते बोलत असून आपण ऐकत असताना-इतिहास हा वर्तमानापासून तुटला आहे असे वाटतच नाही. अतिशय रंगतदार भाषेत बोलतानादेखील इतिहासकार म्हणून ते एक प्रसन्न अलिप्तपणा सांभाळू सकतात. आज इतकी वर्षे मी त्यांच्या तोंडून शिवचरित्रातले प्रसंग ऐकतो, पण कधी मुसलमान व्यक्तीचा मुसलमान म्हणून त्यांनी तुच्छतापूर्वक उल्लेख केलेला मला स्मरत नाही. परधर्मीयांची कुचेष्टा नाही. अवहेलना नाही. इतिहास ही वस्तू अनेक जण अनेक कारणांनी राबवतात. खुद्द शिवाजी महाराजांचे चित्र दुसऱ्या महायुद्धात रिक्रूटभरतीसाठी राबवले होते. “सोळा रुपये पगार, कपडालत्ता फुकट...शिवाजी न्यायासाठी लढला” हे पोस्टर अजून आठवते. काहींना इतिहासातले नाट्य रुचते. काहींचा रोख आजवर झालेले इतिहास संशोधन चुकीचे होते आणि आपलेच कसे खरे हे अट्टहासाने दाखवण्यावर असतो. इतिहासाचे काही भक्त तर सदा उन्मनी अवस्थेतच असल्यासारखे वागतात. उगीचच ‘रायगड रायगड’ करीत उड्या मारण्याने शिवरायांवरची आपली निष्ठा जाज्वल्य असल्याची लोकांची कल्पना होते, अशी यांची समजूत असावी; पण शिवाजी महाराजांच्यावर प्रेम असायला प्रत्येक किल्ल्याचा चढउतार केलाच पाहिजे, असे मानायचे कारण नाही.

दरवर्षी रायगडावर जाऊन डोळे गाळायचे ही शिवभक्ती नसून शिवभक्तीची जाहिरात आहे. आणि म्हणूनच गड-कोटांविषयी पुरंदरे बोलायला लागले की शिवाजी महाराजांच्या जीवनाचे मूळ सूत्र जो विवेक न गमावता ते रंगून बोलतात, म्हणून मला त्यांचे कौतुक अधिक वाटते. स्वतःच्या डोळ्यात आधीच लोटीभर पाणी आणून ऐतिहासिक कथा सांगण्याचा देखावा त्यांनी कधी केला नाही-ते करणारही नाहीत. कारण त्यांनी इतिहासाकडे “हरहर ! गेले ते दिवस!’’ असले उसासे टाकीत पाहिले नाही.

पुष्कळदा वाटते की, त्यांनी शिवचरित्र कसे लिहिले याचा इतिहास एकदा लिहावा. किती निराशा, कसले कसले अपमान, केवढी ओढग्रस्त! त्यातून पुरंदऱ्यांचे खानदान मोठे! वडील भावे स्कुलात ड्राॅइंग मास्तर. पर्वतीच्या पायथ्याशी पुरंदऱ्यांचा वाडाही आहे. भिक्षुकी, मास्तरकी हे व्यवसाय अफाट दैवी संपत्तीचे धनी करणारे. त्या धनातून मंडईतली मेथीची जुडीदेखील येत नसते. महागाईच्या खाईत भारत इतिहास संशोधक मंडळाकडून मिळणारे माहे पाऊणशे रुपये घेऊन पुरंदऱ्यांनी संसार सजवला. रुपयांचा अखंड शेकडा एकजिनसी न पाहिलेले ग. ह. खरे हे पुरंदऱ्यांचे गुरू. ऋषी हा शब्द फारच ढिलेपणाने वापरला जातो; पण ऋषी म्हणावे अशी खऱ्यांसारखी माणसे क्वचित आढळतात. खऱ्यांचे सहायक म्हणून पुरंदऱ्यांनी खूप वर्षे भारत इतिहास संशोधक मंडळात काम केले.

वर्तमानातून इतिहासात पुरंदरे अगदी सहजतेने डुबकी घेतात. हा माणूस किती शांतपणे माणसांच्या अंगावर रोमांच उभे करतो. कुठेही राणा भीमदेवी थाट नाही, अश्रुपात नाही, मुठी आवळणे नाही. त्या पूर्वदिव्यावर पडलेल्या कालवस्त्राला अलगद दूर करून पुरंदरे इतिहासाचे दर्शन घडवतात. त्यांना वक्तृत्वाची देणगी आहे. शब्दकळा तर अतिशय साजरी आहे. सूक्ष्म विनोदबुद्धी आहे. पण ही सारी लक्षणे मिरवीत येत नाहीत. भाषेच्या अंगातून अलगद ओसंडत असतात. कुठलीही ऐतिहासिक घटना पचवून ते लिहितात किंवा बोलतात. “मला अमुक एक ऐतिहासिक कथा ठाऊक नाही, किंवा निश्चित पुरावा नाही म्हणून मी मत देत नाही” हे सांगायची त्यांनी भीती वाटत नाही.

इतिहास हा आम्ही हातच्या कागदपत्रांइक्याच वयाने आणि त्याहूनही मनाने जीर्ण लोकांच्यावर सोपवलेला विषय समजतो. अशा वेळी शिवचरित्राच्या रूपाने त्या इतिहासाचे पाठ लोकमानसात नेऊन सोडणाऱ्या पुरंदऱ्यांचे खूप कौतुक व्हायला हवे होते. त्यांनी इतिहासकाराची पंडिती पगडी चढवली नाही. कुणाही पंडिताने धन्योद््गार काढावेत इतका अभ्यास केला आणि मांडला मात्र गद्यशाहिरासारखा. त्या चरित्राला ते आधारपूर्वक लिहिलेली बखर म्हणतात. इतिहास हा “माजघरापर्यंत गेला पाहिजे, पाळण्यापर्यंत गेला पाहिजे. इतकंच नव्हे, तर आमच्या बहिणी, भावजया आणि लेकी-सुना गरोदर असतील त्यांच्या गर्भापर्यंत गेला पाहिजे,” असे म्हणणारा हा इतिहासकार मला तरी आमच्या आजवरच्या भारतीय इतिहासकारांपेक्षा एक निराळी – लोकशाहीला अत्यंत पोषक भूमिका घेऊन उभा राहिलेला दिसतो.

 वयाच्या सोळाव्या-सतराव्या वर्षापासून आजतागायत आपल्या सुखाचे, स्वास्थ्याचे नव्हे, तर आयुष्याचे दान देऊन गोळा केलेले हे शिवचरित्राचे हे धन. एका मास्तरचा हा मुलगा शिवरायाचे चरित्र आठवीत आडरानातल्या वडपिंपळाखाली पालापाचोळ्याचे अंथरूण आणि दगडाची उशी करून झोपला. हल्ली रस्त्यारस्त्यातून जिल्हा परिषदेच्या जीपगाड्या धावताना आढळतात.

शिवाजी महाराजांच्या पावलांच्या खुणा शोधत जाणाऱ्या पुरंदऱ्यांना कोण जीपगाडी देणार! पार्लमेंटात हात वर करण्यापुरते जागे असणाऱ्या सभासदांना आसेतुहिमाचल आगगाडीच्या पहिल्या वर्गाचा फुकट पास असतो. पुरंदरे कुठल्याशी गावी कागदपत्रं मिळायची शक्यता आहे, हे कळल्यावर थर्ड क्लासच्या खिडकीपाशी तिकिटासाठी रांग धरून उभे असतात !

निरनिराळ्या जागा धरून किंवा अडवून ठेवण्याच्या ह्या युगात उदात्त वेडाने झपाटलेली माणसे एकूणच कमी. बाराशे मावळे दीड लाख मोगली फौजेचा धुव्वा उडवीत होते. कारण ते बाराशे मावळे “हे हिंदवी स्वराज्य व्हावे, हे तो श्रींची इच्छा!” ह्या शिवाजीराजाने त्यांच्या कानी फुंकलेल्या मंत्राने झपाटलेले होते. कोणत्याही कार्याच्या सिद्धीला असा एखादा मंत्र लागतो; पण सिद्धीपेक्षा प्रसिद्धी मोठी, अशी भावना रुजायला लागते तेव्हा माणसांची बाहुली होतात. पुरंदरे शिवाजीचे चरित्र गाईन हा संकल्प सोडून जगताहेत. इतिहासाच्या त्या धुंदीत वावरणाऱ्या पुरंदऱ्यांना वर्तमान आणि भुताची चित्रे एकदम दिसतात. हे दिसणे भाग्याचे ! ही भाग्याची वेडे !

- महाराष्ट्रभूषण पु. ल. देशपांडे

बुधवार, १२ ऑगस्ट, २०१५

नसतेस बरी तू जेव्हां...

नसतेस बरी तू जेव्हां
मी तुटका फुटका होतो
शतकर्म लागती मागे
मी सारी उरकत जातो.

नसतेस बरी तू जेव्हां...

मी चहा कराया जातो
अन दूध उताला जाते
हि धार चहूबाजूंनी
ओट्यावर धावत सुटते.

नसतेस बरी तू जेव्हां...

राहतात बहू संदेश
watsappवरी अनरेड
परी कामें करता करता
होतो मी ऑलमोस्ट डेड.

नसतेस बरी तू जेव्हां...
दो क्षणांत शिजणाऱ्या त्या
मज स्मरती मॅगी वेळा
पण त्यावर बंदी येते
मी पुरता अगतिक होतो.
नसतेस बरी तू जेव्हां...

तू सांग सखे मज काय
मी बनवू जेवायाला ?
आमटी कि भाजी-पोळी
तुज काय वाटसे खाया ?
नसतेस बरी तू जेव्हां...

ना पुसून झाला ओटा
ना रचून झाली भांडी
मज पुरते उमगत जाते
पत्नीत्व मुळीच ना सोपे
नसतेस बरी तू जेव्हां...

आंतरजालावरून साभार

गुरुवार, १६ जुलै, २०१५

शाळा



आमचा पहिली ते चौथी हा प्रवास तसा निवांत होता. पण एखाद्याची शाळा घेणं म्हणजे नेमकं काय हे मात्र पाचवीला कळल .तसं बघायला गेलं तर फ़ारसं काही बदललं नव्हतं..पण एक महत्त्वाची गोष्ट मात्र बदलली होती. आजवर सगळ्या विषयांसाठी एकच शिक्षक अशी साधी सोप्पी सवय होती. पण इथे तर प्रत्येक विषयासाठी वेगवेगळे शिक्षक होते.
आता तर माझ्यासोबत विषयांचीही काही खैर नव्हती. भाषा, गणित, विज्ञान, इतिहास आणि भुगोल ह्या पांडवामध्ये आता "इंग्रजी" नावाच्या अजुन एका भांवडाची भर पडली होती. "शिकणारा एक और शिकवणारे सहा ... बहुत नाइंसाफ़ी है रे" अश्या असामाईक समीकरणाचा प्रश्न गब्बरला बहुदा सर्वप्रथम पाचवीलाच पडला असणार .. प्रत्येक विषय आता स्वत:चा मोठेपणा पुढे पुढे करु पहात असताना मी मात्र वर्गात एक एक बेंच मागे सरकत होतो ..
बेंचवरुन आठवल .. शाळेत सगळ्यात जास्त कुठल्या गोष्टीला गॆल्मर असेल तर ते म्हणजे शेवट्च्या बेंचला ..ह्या बेंचची गोष्टच वेगळी होती. तशी वर्गातली पुढची बाके ह्याच्या वाटेला सहसा कधी जात नसत. पुढची बाके अभ्यासात हुशार, तर ही दुनियादारीत. पुढची बाके एक्कलकोंडी, तर ही सदा गर्दीचा सेंटरपोंईट, पुढची बाके टिचररुममध्ये फ़ेमस, तर हा टिचररुमचा चर्चेचा विषय. पुढच्या बाकांवर शिक्षकांचे विषेश लक्ष्य, तर ह्याच्यावर बारीक नजर पुढची बाके आपल्या अक्कल हुशारीने ह्याच्यांकडे जाणूनबुजून जरी दुर्लक्ष्य करत असले तरी त्या बिचार्‍यानां माहित नव्हते की त्यांची हुशारीचे कौतुक ह्यांच्या शर्यतीत भाग न घेण्याच्या आळशीपणावर अवलबूंन होते. पण हे सारे बेंच कसेही असले तरी त्यावेळी ते त्यावर बसणार्याची प्राईव्हेट प्रोर्प्रर्टी होते. बरं ही एव्हढी प्रोर्प्रर्टी त्यावेळी नुसती त्यावर करकटकने आपलं नाव कोरुन आपल्या नावावर करता येत होती.
खरचं किती सोप्प होतं आयुष्य तेव्हा ... जस जस शाळेचे वय वाढु लागलं तसं तसं गणिताची आकडेमोड हातापायांच्या बोटांत मावेनाशी झाली. विज्ञान स्वत:सोबत माझ्यावरही वेगवेगळे प्रयोग करत होता. इतिहासातली सनावळ ही भुतावळीसारखी मानेवर बसली
होती, भुगोल स्व:ताचा देश सोडुन एखाद्या N.R.I सारखा इतर देशांचे गोडवे गाण्यात धन्यता मानु लागला होता. नागरीकशास्त्राने आपल्याला आपल्या आकारमानामुळे कुणीच भाव देत नसल्याचे लक्ष्यात येताच त्यानेही आता अर्थशास्त्राला सोबतीला घेउन आम्हाला जेरीला आणण्याचा जणू विडा उचलला होता.
पण आम्हीही आमच्या कुवतीनुसार ह्या सगळ्या स्वार्‍यानां मोठ्या हिमतीने तोंड देत होतो.
सातवीनंतर शाळा थोडी बिनदास्त बनू लागली. बघता बघता शाळा मॆच्युअर्ड होउ लागली. भाषा, गणित, विज्ञान आणि इतर सारे विषय आता आपले संवगडी वाटु लागले होते. तर परिक्षा एक खोडकर मैत्रीण...
दहावी नावाच्या शेवटच्या वर्षाचा घरच्यांनी दाखवलेला बागुलबुआही आम्हाला कधी घाबरवू शकला नाही कारण शाळेतल्या शिक्षकरुपी देवापुढे त्यांची मजल नाही ह्याची आम्हाला खात्री होती...
सगळं कसं अगदी व्यवस्थीत चालु असताना नेमका तो दिवस आला .... "सॆंड-ऒफ़" इतके दिवस ह्या दिवसाच आकर्षण होते ..... आणि आज तो नेमका उजाडला .. मुली पंजाबी सूट आणि साड्यांमध्ये आल्या होत्या.
इतके दिवस अजिबात लक्ष्यात न आलेली गोष्ट म्हणजे खरंच आजवर आमच्या आजुबाजूला वावरणार्‍या ज्यांना आम्ही साळकाया- म्हाळकाया म्हणून चिडवायचो. त्या आज खंरच मोठ्या झाल्या होत्या.
मुख्याध्यापकांचे भाषण झाले, नंतर शिक्षकांचेही चार शब्द सांगुन झाले, आपण आणि आपली शाळा ह्याच्यावर पुढल्या बाकांचे धडाधड एक दोन निबंधही बोलुन झाले. नंतर एक छोटीशी पार्टी ..
वेळ संपल्याची जाणिव झाली ती मुलींच्या रडण्याने. इतक्यावेळच्या जुही चावला आणि करिष्मा कपूर अचानक आशा काळे व अलका कुबल वाटु लागल्या.
आमची मात्र हसता हसता पुरेवाट झाली. आजचा दिवस भरला आता उद्या आज शाळा सुटली..." अस सांगणारी घंटा नाही ..
लगेच मागे वळुन पाहीलं आणि नेमका शाळेत येतानाचा पहिला दिवस आठवला. गेटवर मी अगदी तसाच उभा होतो रडवेल्या चेहर्याने मागे वळुन पहाणारा फ़क्त आता दिशा बदलली होती.
पहिल्या दिवशी शाळेत येताना आई जशी धुसर होत गेलेली, तशी आज शाळाही हळुहळु डोळ्यात धुसर होत होती.
हे दोन्ही दिवस आजही माझ्यासाठी अगदी तस्सेच होते फ़क्त त्यादिवशी आईने हात सोडला तेव्हा मी तिथे एकटा होतो पण आज जेव्हा शाळेचा हात सुटला तेव्हा माझ्यासोबत माझा आत्मविश्वास होता, डोळ्यात उद्याची स्वप्ने होती , कुठल्याही परिस्थितीत मला सावरणारी संस्काराची शिदोरी होती
आणी मनांत कधीही न पुसल्या जाणाऱ्या आठवणी होत्या ...
आज ही शाळेच्या गेटवरुन शाळेकडे पहाताना पापण्यांच्या कडा नकळत ओलावतात. तिला पहाताना उर भरुन येतो.

आंतरजालावरून साभार

शनिवार, ११ जुलै, २०१५

टिळक तुम्हाला विनम्र श्रद्धांजली

टिळक तुम्हाला विनम्र श्रद्धांजली
तुमच्या शेगांच्या टरफलांची गोष्ट आठवली.सध्या लोक काहीही खातात आणि
टरफल इथ तिथ टाकून देत नाही तर ती सुद्धा खाऊन टाकतात. काही खाल्ल्याचा कुठलाच पुरावा ठेवत नाही मागे.
स्वातंत्र्यासाठी तुम्ही तुरुंगवास भोगलात टिळक पण स्वतंत्र भारतात तुरुंगवास आता उपभोगता येतो. मंडालेहून निघालेला स्वातंत्र्याचा रोड आता आर्थर रोड पाशी येऊन थांबला. तिथ देश द्रोह्याना मिळणाऱ्या सुख सोयींचा हेवा बाहेरच्या लोकांनाही वाटू लागला आहे.
तुम्ही लिहिलत गीता रहस्य, गीतेतली बरीच रहस्य आता नव्याने उलगडू लागली आहेत.कौरवा-पांडवासारखे कोणी राज्यासाठी लढत बसत नाही आता. तर युती आणि आघाडी करून सत्ता उपभोगतात. आप्तस्वकीयांशी कसा लढू? हा प्रश्न पडत नाही कुठल्याच अर्जुनाला. काका,भाऊ,बाप,मामा, गुरु कोणाच्याही पाठीत सहज खंजीर खुपसतो आजचा अर्जुन.
वस्त्रहरण तर नित्याचच झालंय, पण कृष्णाने पाठवलेली वस्त्र कधीच पोचत नाहीत कुठल्याच द्रौपदी कडे.
टिळक, आता केसरी या शब्दाचा अर्थही कळत नाही कुणाला, गर्जना करणाऱ्या कुठल्याच सिंहाचा भरवसा उरला नाही. सांगता येत नाही कधी कुणाच्या ताठाखालच मांजर बनून जाईल.
चिंतन आणि हवापालट करण्यासाठी तुम्ही सिंहगडावर जाऊन राहायचात ना टिळक? तिथली हवा सुद्धा खूप पालटली आहे, गडाच्या पायथ्याशी आता रेव पार्ट्या चालतात. सिंह तर केव्हाच गेला. गड राखणही आता कठीण झालय.
तुम्ही सार्वजनिक केलेला गणेशउत्सव मात्र खूप लोकप्रिय होतोय दिवसेंदिवस
प्रत्येक गल्लीचे बोळाचे स्वतंत्र राजे झालेत आता, नवसाला पावणारे.
सरकारच डोक ठिकाणावर आहे का? असा प्रश्न तुम्ही केला होतात. आता सरकारच डोक काय सरकारच ठिकाणावर नसत. सरकार अस्थिर करून ठेवण्याचे फायदे कळून चुकलेत सर्वाना.
आजच्या तरुणाला हिंदुस्थानच्या स्वातंत्र्य लढ्याची पुरेशी माहिती नाही
मग कुठले टिळक आणि कुठल काय?
टिळक, तुमच पुण्यस्मरण करणारी आमची ही शेवटची पिढी बहुतेक.
बहुतेक नाही नक्कीच........
- साभार लोकमान्य चित्रपट

गुरुवार, ९ जुलै, २०१५

नील आर्मस्ट्राँग .... , चंद्रावर पाऊल ठेवणारा पहिला मानव ...!!

वाचनात आलेला एक सुंदर संदेश !!
नील आर्मस्ट्राँग .... , चंद्रावर पाऊल ठेवणारा पहिला मानव ...!!
पण तुम्हा ठाऊक आहे , NASA च्या नियोजित कार्यक्रमात चंद्रावर पहिले पाऊल कोण ठेवणार होतं ....?? अनेकांना हे ठाऊक नाही .... मला ही माहीत नव्हतं !!
ती नियोजित व्यक्ति होती, एडविन सी अल्डारिन ... अपोलो मिशन चा पायलट ... तो अमेरिकन एअरफोर्स मध्ये कार्यरत होता.... त्याल स्पेस वॅाकिंगचा अनुभव पण होता ... आणि म्हणुनच त्याची या मिशनचा पायलट म्हणुन निवड झालेली होती.
नील आर्मस्ट्राँग हा अमेरिकन नेव्हीमध्ये कार्यरत होता.... त्याची या मिशनचा को-पायलट म्हणुन निवड झालेली होती.
जेव्हा अपोलो यान चंद्रावर उतरले, त्यांना नासाच्या बेस स्टेशन कंट्रोल मधुन आदेश मिळाला , "Pilot First".
पण एडविन थबकला, "काय होईल पुढे ", "मी उतरल्या बरोबर चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणाने ओढल्या जाऊन चंद्रभूमीत गडप तर नाही ना होणार, किंवा बाहेर पडल्या बरोबर जळुन राख ही होऊ शकेल आपली", वगैरे वगैरे..... हा संशयाचा, अडखळण्याचा काळ काही तासांचा नव्हे तर काही क्षणांचा ...
मधल्या काळात NASA ने पुढचा संदेश दिला, "Co-Pilot Next".
क्षणार्धात नील आर्मस्ट्राँग ने आपले पाऊल चान्द्रभूमीवर ठेवले ...!! आणि तो चंद्रावर पाऊल ठेवणारा पहिला मानव झाला ...!! मानवाच्या विकासाच्या इतिहासाच्या गौरवगाथेचा एक भाग झाला...!!
हा जागतिक इतिहास बदलला एका क्षणात .... एडविन कडे जरी गुणवत्ता होती... त्याने विशेष नैपुण्य प्राप्त केले असल्यानेच त्याची प्राधान्यक्रमावर निवड झालेली होती ...., परंतू क्षणभर अडखळल्याने, तो त्या इतिहासाचा भाग होऊ शकला नाही ...!!
जग फक्त त्यालाच ओळखतं ज्यानं प्रथम धाडस केलं ....
हे एक उत्तम उदाहरण आहे, माणुस भितीने, संकोचाने, करु का नको या विचारात संधी कशी गमावतो याचं ....
जेव्हा जेव्हा तुम्ही चंद्राकडे बघाल, तेव्हा हे आठवा ... क्षणभर अडखळणं आपल्याला एका दैदीप्यमान विजयाचा, इतिहासाचा भाग होण्यापासुन दूर ठेऊ शकतं...!!
आपल्या सर्वांमध्ये काही ना काही उत्तमोत्तम गुणवत्ता आहे, प्रश्न आहे तो फक्त क्षणभर अडखळण्याचा ... भिण्याचा ... संकोचाचा ... लाजाळुपणाचा ... तेच आपल्याला अनेकदा त्या यशप्राप्ती पासुन दूर ठेवतं जे मिळविण्यास आपण पात्र असतो ...!!
अनेकदा आपल्याला प्रश्न पडतात पण आपण विचारायला घाबरतो, अनेकदा दुसऱ्यांच्या चांगुलपणाला दाद द्यायला चुकतो, आणि कदाचित अनेकजण हा संदेश पुढे पाठविण्यात ही चालढकल करतील ....!!
जर आपण चांगल्या व योग्य गोष्टी करायला चुकलो... अडखळलो... घाबरलो... , तर बहुधा आपण फार मोठी चुक करीत आहोत ...!!! नाही का ...???


आंतरजालावरून साभार

मंगळवार, ७ जुलै, २०१५

फार वेळ लावू नका -

फार वेळ लावू नका - 
एकदातरी आठवणीने हाक मारा !


(मनाला स्पर्श करणारी कविता) .......

फक्त एकदाच...
आपली माणसं आपल्याला कायमची सोडून
जाण्यापूर्वी,
फक्त एकदा तरी हाक मारा त्यांना...
प्लीज!


आपण म्हणतो,
मीच का नेहमी फोन करायचा,
मीच का एसएमएस करु,
आणि कधीतरी जिवाभावाचं माणूस अशा ठिकाणी
निघून जातं,
जिथे नेटवर्क पोहचत नाही,
आपलं माणूस नॉट रिचेबल होण्यापूर्वी,
एक फोन कराल त्यांना..
प्लीज..!


आपण असतो फार बिझी,
वेळचं नाही,
कुठं जायला फुरसत नाही,
जिवाभावाची माणसं आठवतसुद्धा नाहीत,
आपण कधी पत्र लिहित नाही,
ख्यालीखुशाली विचारत नाही,
त्यांचे बर्थडे आपल्याला आवडत नाही,
त्यांच्या आठवणींनी मन काहूर करत नाही..
आणि मग एक दिवस येतो निरोप,
ते 'नसल्याचा'..
आणि जातो फक्त दारावर,
कधीही न होणाऱ्या भेटीसाठी..
असं होण्यापेक्षा
कधीतरी पाच मिनिट वेळ काढता नाही का येणार,
थोडा वेळ भेटून गप्पा मारता नाहीच का येणार..
प्लीज.. त्या गप्पांना वेळ द्याच..
प्लीज..


हे सारं कळतं आपल्याला,
पटतंही..
मात्र तरीही आपण आपल्याच आयुष्यात
बांधलेले,
आपले दोर काचलेले..
त्या काचल्या दोरांपायी
कुणाशी शेवटची भेट झाली नाही
असं होऊ नये..
आणि जिवंत असलेली माणसं कायमची दुरावू नये,
म्हणून एकदाच..
मनापासून हाक माराल प्लीज..
आपल्या माणसांना..........॥

आंतरजालावरून साभार

सोमवार, ६ जुलै, २०१५

माझ्या नवऱ्याची गर्लफ्रेण्ड ....

माझ्या नवऱ्याची गर्लफ्रेण्ड ....

लग्नाला उलटली कित्येक वर्षे
कंटाळा की हो आला
एकाच बाईच्या हातचे पदार्थ
चवच उरली नाही जिभेला

रोजचं तेच रुटीन
कधी डबा तर कधी कॅन्टीन
ठराविक वेळी तिथेच झोपणं
पहाट होताच पळत सुटण

नाटक सिनेमा आणि ट्रीपला
तेच दोघ एकमेकाला
जायचं कंटाळाच येऊ लागला
थोडा बदल हवाय रुचीला

नवरा माझा चांगलाच बुरसला
खुंट वाढवून फिरू लागला
गबाळा वेष मळकटलेला
म्हणे कोण बघतंय निरखून मला

याला काय उपाय करावा?
एक विचार मनी आला
झकास गर्लफ्रेण्ड शोधू त्याला
मी लगेच लागले कामाला

ओळखीच्या जणींची यादी केली
एक नाही मनास आली
योगायोगानेच ती मला भेटली
म्हणलं ही पोरगी मला पटली

एक दिवस घरी बोलावली
नीट सगळी माहिती काढली
पोटभरून जेवायला घातली
नी घट्ट मैत्रीण करून टाकली

जाणीवपूर्वक नवऱ्याची आणि तिची
सहजच व्हावी तशी ओळख करून दिली
नशिबानी त्याची आणि तिची
आवड निवड एकच निघाली

नवरा लगेच सुधारला
टापटीप राहू लागला
नवीन नवीन कार्यक्रम
उत्साहाने आखू लागला

मनातल्या मनात मी हसत होते
त्यांची मैत्री बघत होते
भरपूर एन्जॉय करत होते
पण एकट मात्र सोडत नव्हते

उपाय करायला हरकत नाही
पण ढिल्ला मात्र सोडायचं नाही
वेसण त्याची हातात हवी
नेमकी ढील देता यावी .....

आंतरजालावरून साभार